هشدار یک جمعیتشناس: ایران در مسیر سقوط جمعیتی است
حاتم حسینی سیاستهای تشویقی فرزندآوری را ناکارآمد میداند

به گزارش مهروماه به نقل از فرارو، حاتم حسینی، جمعیتشناس، هشدار داد که با ادامه روند فعلی، باروری در ایران اگر بیشتر کاهش نیابد، دستکم در همین سطح پایین باقی خواهد ماند و کشور ممکن است مانند کره جنوبی به سمت «سقوط جمعیتی» حرکت کند.
این اظهارات پس از انتشار گزارش سازمان ثبت احوال مطرح شد که نشان میدهد تنها حدود ۳۴ درصد از مادران دارای سه فرزند و بیشتر، زیر ۵۰ سال سن دارند. به گفته حسینی، این آمار را نمیتوان نشانه موفقیت سیاستهای افزایش جمعیت دانست، چون بیشتر خانوادههای پرجمعیت به نسلهای گذشته تعلق دارند و نسلهای جدید، که در دوران کنترل موالید به دنیا آمدهاند، هم تعدادشان کمتر است و هم فرزندان کمتری میخواهند.
بر اساس همین گزارش، تهران با ۱۲ درصد بیشترین سهم از مادران سهفرزندی و بیشتر را دارد. حسینی این موضوع را بیشتر به مهاجرت خانوادهها از مناطق محروم و حتی کشورهایی مانند افغانستان به پایتخت نسبت میدهد؛ خانوادههایی که الگوهای باروری خود را تا مدتی حفظ میکنند.
او همچنین به تفاوت میان استانها اشاره کرد. در سیستان و بلوچستان، ۶۵ درصد از مادرانی که سه فرزند یا بیشتر دارند زیر ۵۰ سال هستند، یعنی خانوادههای پرجمعیت هنوز در میان مادران جوان این استان رایج است. اما در گیلان و مازندران این رقم فقط حدود ۱۵ درصد است و بیشتر مادران پرفرزند این دو استان به نسلهای قدیمیتر تعلق دارند. به گفته حسینی، این تفاوت طبیعی است، چون مردم گیلان و مازندران از سالها پیش زودتر از بقیه کشور به داشتن فرزندان کمتر روی آوردهاند.
این جمعیتشناس معتقد است سیاستهای تشویقی، برخلاف انتظار سیاستگذار، بیشتر در مناطقی اثر گذاشتهاند که باروری در آنها از قبل بالا بوده است، نه در استانهایی که با سالخوردگی سریع روبهرو هستند. به گفته او، معیار موفقیت این سیاستها باید تغییر رفتار زوجهای بدون فرزند یا تکفرزند باشد، نه افزایش فرزندان در خانوادههایی که از قبل پرجمعیت بودهاند.
حسینی با اشاره به اینکه شمار تولدها در کشور به کمتر از یک میلیون در سال رسیده است، گفت تجربه کشورهای دیگر نشان میدهد وقتی میانگین فرزندان هر زن در بازهای بیش از ۲۰ ساله کمتر از حد لازم برای جایگزینی نسل پدر و مادر، یعنی حدود دو فرزند، باشد، دیگر نمیتوان انتظار داشت که حتی با بهترین مشوقها، تعداد فرزندان دوباره بالا برود. او تأکید کرد که سیاستگذار باید به جای آن، به سیاستگذاری مبتنی بر شواهد و نظر کارشناسان روی بیاورد.
https://mehromahnews.com/?p=243


